غلامعلى صفايى

377

ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى )

« حرف الواو » متن الواو المفردة انتهى مجموع ما ذكر من أقسامها إلى خمسة عشر . . . شرح يكى از حروف الفبايى كه در علم نحو پيرامون كلمات مبدو به آن بحث مىشود ، حرف واو است . بايد دانست كه دو كلمه مبدو به حرف واو ، در اين علم مورد بحث قرار مىگيرد كه عبارت از واو مفرده ، و « وا » مىباشد . الواو المفردة : واو مفرده كلمه‌اى است كه داراى يك حرف الفباست و آن واو مىباشد و مجموع آنچه كه از اقسام و معانى براى واو در كتب علماى نحو ذكر شده به پانزده معنا و قسم مىرسد : الأوّل : اولين قسم از اقسام پانزده‌گانه واو ، حرف عطف است كه معناى آن مطلق الجمع بين معطوف و معطوف عليه مىباشد ، يعنى حكم معطوف عليه را به معطوف مىدهد و مبين اين نكته است كه هر دوى اينها داراى آن حكم هستند و اصلا واو نظر به مسأله تقدم يا تأخر و يا تقارن ، معطوف با معطوف عليه در دارا بودن آن حكم ندارد لذا مىتوان معطوف و معطوف عليه را به هرسه شكل كه باشند به واسطهء واو عطف برهم كرد لذا مىگويند واو براى مطلق الجمع است . و اعطف بواو سابقا أو لاحقا * في الحكم أو مصاحبا موافقا به همين جهت گاهى واو چيزى را - معطوف - بر معطوف عليه كه مصاحب و مقارن آن است عطف مىكند مانند اين آيهء شريفه كه دربارهء حضرت نوح عليه السّلام و اصحاب اوست : فَأَنْجَيْناهُ وَ أَصْحابَ السَّفِينَةِ ( العنكبوت / 15 ) .